อุสมาน ควาจา แบตเตอรีทีมชาติออสเตรเลีย ยอมรับว่าเขายังคงต้องต่อสู้กับภาพเหมารวมทางเชื้อชาติ ตลอดเส้นทางอาชีพ หลังประกาศเตรียมอำลาการเล่นระดับนานาชาติอย่างเป็นทางการ
ดาววัย 39 ปี จะลงเล่นเทสต์นัดที่ 88 และเป็นนัดสุดท้ายในชีวิตทีมชาติ ในเกมแอชเชสพบอังกฤษที่ซิดนีย์ เริ่มเช้าวันอาทิตย์ (23:30 น. คืนวันเสาร์ตามเวลา GMT) ซึ่งเป็นสนามเดียวกับที่เขาประเดิมทีมชาติเมื่อปี 2011 พบกับอังกฤษเช่นกัน
ควาจา ซึ่งเกิดในปากีสถาน กลายเป็นนักคริกเก็ตมุสลิมคนแรกที่ลงเล่นให้ทีมชาติออสเตรเลีย หลังถูกส่งลงแทน ริคกี พอนติง เมื่อ 15 ปีก่อน ผมเป็นมุสลิม เป็นคนผิวสีจากปากีสถาน ที่เคยถูกบอกว่าจะไม่มีวันได้เล่นให้ทีมชาติออสเตรเลีย
แต่ดูผมตอนนี้สิ เขากล่าว เขาแถลงข่าวอำลาอย่างกินเวลากว่า 50 นาทีที่สนามซิดนีย์ คริกเก็ต กราวด์ โดยมีภรรยา ลูกสาวสองคน และพ่อแม่ร่วมอยู่ด้วย
วิจารณ์ถูกปฏิบัติไม่เท่าเทียม
ควาจาย้อนถึงช่วงต้นซีรีส์แอชเชสครั้งนี้ ซึ่งเขาถูกวิจารณ์อย่างหนัก หลังไปออกรอบตีกอล์ฟก่อนเทสต์แรก และต่อมามีอาการบาดเจ็บหลังที่เพิร์ธ เขามองว่ากระแสโจมตีที่ตามมา สะท้อนการถูกปฏิบัติแตกต่างจากนักเตะคนอื่น
“ผมโดนเล่นงานอยู่เกือบห้าวันเต็มๆ ทั้งที่เรื่องแบบนี้คนอื่นโดนแค่วันสองวัน ทุกคนบอกว่าผมไม่ทุ่มเท เห็นแก่ตัว ขี้เกียจ ไม่ซ้อม ทั้งหมดมันคือภาพเหมารวมทางเชื้อชาติที่ผมเจอมาทั้งชีวิต”
เขากล่าวว่า นักเตะคนอื่นเคยเล่นกอล์ฟหรือดื่มหนักก่อนแข่งแล้วบาดเจ็บ แต่กลับไม่ถูกวิจารณ์รุนแรง พวกเขาถูกมองว่าเป็นพวกหนุ่มออสซี่สายเฮฮา แต่พอเป็นผม ความน่าเชื่อถือในฐานะคนคนหนึ่งกลับถูกตั้งคำถาม
ผมจำเป็นต้องพูดเรื่องนี้ ตอนนี้เลย
ควาจายอมรับว่าโดยปกติเขาไม่อยากพูดเรื่องนี้ แต่ครั้งนี้รู้สึกจำเป็นต้องออกมาพูด เวลามีใครบาดเจ็บ ปกติคนจะรู้สึกเห็นใจ แต่กับผมกลับไม่ใช่แบบนั้น ผมเจอเรื่องแบบนี้มาตลอด และมันเจ็บปวด
เขาย้ำว่าที่ออกมาพูด ไม่ใช่เพื่อเรียกร้องความสงสาร แต่เพื่อให้รุ่นต่อไปไม่ต้องเผชิญแบบเดียวกัน ผมไม่อยากให้คนพูดว่า ‘อุซซี่กำลังเล่นการ์ดเรื่องเชื้อชาติ’ อย่ามา UFA777 กัน เรื่องแบบนี้มันเกิดขึ้นจริง”
“ผมอยากให้คนรุ่นต่อไป ไม่ว่าจะเป็นผู้ชายหรือผู้หญิง ที่ชื่อเหมือนผม ได้รับการปฏิบัติเท่าเทียมกับคนที่ชื่อ John Smith”

เส้นทางทีมชาติของควาจา
ควาจาลงเล่นแอชเชสทั้งหมด 6 ซีรีส์
- ชนะ 2
- แพ้ 2
- เสมอ 2
เขาเป็นส่วนหนึ่งของทีมออสเตรเลียชุดแชมป์ UFA777 เว็บคาสิโน ปี 2023 หากทำได้อีก 30 คะแนนในเทสต์สุดท้าย เขาจะขึ้นเป็นอันดับ 14 ดาวซัลโวสูงสุดตลอดกาลของออสเตรเลีย แซงหน้า ไมค์ ฮัสซีย์ และเป็นรองเพียง เซอร์ ดอน แบรดแมน ในลำดับถัดไป
สถิติการเล่นทีมชาติของเขา:
- เทสต์: 88 นัด
- ODI: 40 นัด (1,554 รัน ค่าเฉลี่ย 42)
- T20I: 9 นัด (241 รัน)
ปัจจุบันเขายังตั้งใจเล่นคริกเก็ตระดับภายในประเทศต่อกับควีนส์แลนด์
ผมพยายามเปลี่ยนตัวเอง…แต่สุดท้ายมันไม่ช่วยอะไร
ควาจาย้อนเล่าถึงช่วงวัย 25 ปี ที่พยายามกลมกลืนกับวัฒนธรรมทีม ผมพยายามแต่งตัวเหมือนคนอื่น ไปเที่ยวกลางคืนทั้งที่ไม่ดื่ม พยายามเป็นเหมือนพวกเขา แต่สุดท้ายก็ยังโดนดร็อป”
ผมเข้าใจดีว่าชื่อผมไม่ใช่ John Smith และเวลามีการตัดสินใจ 50-50 มันมักไม่เข้าทางผม เขาทิ้งท้ายด้วยมุมมองสะท้อนสังคมกีฬาออสเตรเลีย
เราดีขึ้นกว่าสมัยก่อนมากในเรื่องความหลากหลาย แต่ก็ยังไปไม่สุด เพราะคริกเก็ตออสเตรเลียยังขาวมากในหลายมิติ มันอาจต้องใช้เวลา แต่ถ้าเราพยายามเดินไปข้างหน้า อย่างน้อยเราก็กำลังทำให้มันดีขึ้น”